است . شاعرى كه به سبب « استوارى عقيده و پاكى ضمير از مدح خلق به ستايش خاندان عزّت و پيامبر اسلام و امام اوّل شيعيان روى آورده است و اين شيعى پاك نهاد كه به گفتهء عبد الجليل قزوينى در كتاب النقض در تشيع او « خود خلافى نيست كه همهء ديوان او مدايح و مناقب حضرت مصطفى ( ص ) و آل اوست » اشعارى از سر صدق در اين زمينه دارد كه برخى از آنها در ميان سخنان بازماندهء او باقى است . » « 20 » مدحت كن و بستاى كسى را كه پيمبر * بستود و ثنا كرد و به دو داد همه كار . . . كه اشارت و تلميحى است به برخى آيات و همچنين سخنان فراوان حضرت پيامبر ( ص ) در ستايش اهل بيت و حضرت على ( ع ) ، مثلا : « على از من است و من از اويم و او سرپرست هر مؤمن است . » يا : « انّ هذا اخى و وصيى و خليفتى فيكم ، فاسمعوا له و اطيعوا » ( اين برادر من ، وصىّ من و جانشين من در ميان شماست ، پس سخن او را بشنويد و از او پيروى كنيد . » « 21 » تأثيرپذيرى فردوسى از كلام على ( ع ) در جاى جاى شاهنامه به شيوه‌هاى مستقيم و غير مستقيم نسبتا بسيار است كه در متن ، ذيل فردوسى بدان‌ها اشاره خواهد شد . « اوست كه على ( ع ) را شايستهء فضايل و مكارم اخلاقى غير قابل وصف مىيابد و پايانى بر آن مترتّب نمىداند كه : همه پاك بودند و پرهيزگار * سخن‌هايشان برگذشت از شمار در نتيجه فردوسى راه خود را مشخّص مىكند و پس از مقدّمه‌اى مىسرايد : گرت زين بد آيد گناه من است * چنين است و اين دين و راه من است پس شاعر ما راه على را برمىگزيده و محكم و استوار از آن دفاع كرده است ، به گونه‌اى كه كسى نمىتواند در مقابلش عرض اندام نمايد ، كه راه على ( ع ) نيز راه پيغمبر و از خورشيد وجود او كسب نور نموده كه : نبى ( ص ) آفتاب و صحابان چو ماه * به هم بستئى يك دگر راست راه منم بندهء اهل بيت نبى * ستايندهء خاك پاى وصى . . . » « 22 » جهت تتميم مطلب چند بيت از فردوسى را كه مشتمل بر مضامين كلام مولا ( ع ) است در

--> ( 20 ) . پيشاهنگان شعر پارسى ، صص 125 - 126 . ( 21 ) . تجلّى قرآن و حديث ، ص 121 . ( 22 ) . جاذبه‌هاى فكرى فردوسى ، صص 113 - 114 ؛ فردوسى نامهء مهر ، صص 232 - 272 ؛ تجلّى قرآن و حديث ، صص 123 - 140 و . . .